De meesten van ons kennen cookies vooral van de meldingen die in beeld springen zodra je een website bezoekt. Organisaties gebruiken cookies onder andere om statistieken bij te houden en bezoekers (gepersonaliseerde) advertenties te laten zien. Een cookiebanner is nodig om dat eerlijk en volgens de wet te doen. Maar met zomaar een banner ben je er nog niet. Het korte antwoord: voor cookies die toestemming nodig hebben, zoals marketingcookies, moet je bezoeker vooraf actief akkoord geven via een opt-in cookiebanner. In deze blog lees je hoe cookies en de AVG samenhangen, welke cookiemelding voldoet en wat Google Consent Mode v2 daarbij betekent.
Wat doen cookies precies?
Een cookie is een klein tekstbestand dat een website in je browser opslaat. Ze worden veel gebruikt door marketeers en tools van derden (zoals Google en Meta) om bezoekers te volgen en statistieken te verzamelen. Die gegevens zijn handig om te zien welke content goed werkt bij jouw doelgroep, zodat je je website en marketing verder kunt verbeteren.
Grofweg zijn er een paar soorten cookies:
- Functionele cookies
- Analytische cookies
- Marketingcookies
- Personalisatiecookies
Cookies die nodig zijn om je website te laten werken (denk aan het onthouden van een taalvoorkeur of een winkelmandje), de zogenaamde functionele cookies, mag je zonder toestemming plaatsen. Ook analytische cookies hebben niet altijd toestemming nodig, maar alleen als ze weinig tot geen gevolgen hebben voor de privacy van je bezoeker. Bijvoorbeeld wanneer je gegevens niet deelt met andere partijen en IP-adressen anoniem maakt. Twijfel je of dat voor jouw instellingen opgaat? Vraag dan gewoon toestemming.
Wanneer is een cookiebanner verplicht volgens de AVG?
Sinds 25 mei 2018 geldt binnen de Europese Unie de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), internationaal ook bekend als de General Data Protection Regulation (GDPR). Deze wet stelt regels aan organisaties die persoonsgegevens verwerken. En daar horen de gegevens van je websitebezoekers vaak ook bij. Voor cookies specifiek geldt in Nederland daarnaast de Telecommunicatiewet, die bepaalt wanneer je toestemming moet vragen.
Ook als het niet verplicht is, is het netjes om je bezoeker om toestemming te vragen. Je kunt gegevens op een privacyvriendelijke manier verzamelen, maar dat wil nog niet zeggen dat iedere bezoeker daarvoor openstaat. Het is prettig om die keuze zelf te kunnen maken.
Plaats je advertenties op je website, of adverteer je zelf (bijvoorbeeld via Google Ads) om meer bezoekers te trekken? Dan gebruik je daarvoor meestal marketingcookies, en moet je je bezoeker vooraf om toestemming vragen. Adverteer je via Google Ads, dan heb je sinds maart 2024 bovendien Google Consent Mode v2 nodig. Daarmee geeft je website de keuze van je bezoeker door aan Google, zodat Google weet wat het wel en niet mag meten. Dat stel je vaak in via Google Tag Manager.
Opt-in, opt-out of informatief: welke cookiemelding voldoet?
Naast de verschillende soorten cookies zijn er drie soorten cookiemeldingen waaruit je kunt kiezen:
- Informatieve melding
De bekende 'deze website gebruikt cookies'-melding, zonder de mogelijkheid om te accepteren of te weigeren. Het is puur een mededeling dat de website cookies plaatst. Ben je het daar als bezoeker niet mee eens? Tja, dan heb je pech.
- Opt-out
Deze melding gaat een stapje verder. Alle cookies staan standaard aan, maar de bezoeker kan ze uitzetten. Vaak kun je ook per soort cookie kiezen, zodat je bijvoorbeeld wel analytische, maar geen marketingcookies toestaat.
- Opt-in
Bij deze optie staan alle cookies die toestemming nodig hebben standaard uit. Ze worden pas actief als je bezoeker daar bewust mee akkoord gaat. Ook hier kan de bezoeker per soort cookie kiezen.
Voor cookies waarvoor je toestemming nodig hebt, is de opt-in-methode de enige die voldoet aan de wet. Je mag die cookies pas plaatsen nadat je bezoeker daar actief toestemming voor heeft gegeven. Een vooraf aangevinkt vakje telt dus niet. Zorg er ook voor dat weigeren net zo makkelijk is als accepteren, bijvoorbeeld met een duidelijke knop 'Weigeren' naast 'Accepteren'.
Toch gaat het nog vaak mis. Uit een onderzoek uit 2022 bleek dat nagenoeg alle onderzochte websites de regels voor cookietoestemming niet goed toepasten. Privacytoezichthouders, in Nederland de Autoriteit Persoonsgegevens, controleren hier op en kunnen boetes opleggen. Maar de belangrijkste reden om het goed te regelen is je bezoeker: die verdient een eerlijke keuze.
Checklist: een cookiebanner die voldoet
- Cookies die toestemming nodig hebben, staan standaard uit (opt-in).
- Er staan geen vooraf aangevinkte vakjes.
- Weigeren is net zo makkelijk als accepteren.
- Je bezoeker kan per soort cookie kiezen.
- Je bezoeker kan zijn keuze later makkelijk wijzigen of intrekken.
- Er worden geen cookies geplaatst voordat je bezoeker toestemming geeft.
- Adverteer je via Google Ads? Dan is Consent Mode v2 ingesteld.
Zijn er tools die ik kan gebruiken?
Zeker. Er zijn genoeg tools waarmee je een nette cookiebanner op je website zet, zoals CookieBot of CookieHub. De meeste ondersteunen ook Google Consent Mode v2. Heb je je website gebouwd met een veelgebruikt platform als WordPress of Webflow, dan zijn er vaak kant-en-klare plugins of koppelingen beschikbaar, soms gratis. Controleer na het instellen wel of er echt geen cookies worden geplaatst voordat je bezoeker toestemming geeft. Weet daarbij ook dat bezoekers die weigeren niet (volledig) in je statistieken terugkomen. Ook UTM-codes meten alleen wat je mag meten.
Veelgestelde vragen over cookies en de AVG
Mag ik Google Analytics gebruiken zonder toestemming?
Alleen als je het zo instelt dat het weinig tot geen gevolgen heeft voor de privacy van je bezoeker. Twijfel je, vraag dan gewoon toestemming.
Wat is Google Consent Mode v2?
Daarmee geeft je website de cookiekeuze van je bezoeker door aan Google. Adverteer je met Google Ads in Europa, dan heb je het nodig.
Wat gebeurt er als mijn cookiebanner niet klopt?
Dan voldoe je mogelijk niet aan de regels. In Nederland houdt de Autoriteit Persoonsgegevens hier toezicht op en kan die boetes opleggen.
Je cookiebanner en metingen goed regelen
Een cookiebanner die klopt en metingen die werken, gaan samen. Zo kan ik je helpen:
- GA4 en Tag Manager: GA4 en Tag Manager ingericht volgens Consent Mode v2, zodat je alleen meet wat mag.
- Website laten maken: bij een nieuwe website zit een nette cookiebanner met een eerlijke keuze standaard inbegrepen.
- Google Ads: adverteren met Consent Mode v2 goed ingesteld, zodat je conversiemeting blijft werken.
Weet je niet zeker waar je moet beginnen? Vraag de gratis website- en SEO-check aan, of neem contact op. Ik denk graag met je mee.
